Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Bogusław Kwiatkowski - fragment książki

Drukuj
Kategoria: Historia
Opublikowano Admin

Bogusław Kwiatkowski

"Parafie dawnego dekanatu sochaczewskiego" wyd. PERŁA

[Fragment]

Kaski były miejscowością szeroko znaną już w XVI w. Tutaj w majątku Zborowskich, po śmierci króla Zygmunta Augusta, odbył się zjazd stronników tego ugrupowania. Obrady toczyły się w Kaskach od 25 października do 2 listopada 1572 roku pod przewodnictwem Prymasa Jakuba Uchańskiego. Był to jeden z najdłuższych, najliczniejszych i bodaj najważniejszy ze zjazdów magnaterii po bezpotomnej śmierci ostatniego z Jagiellonów. Przybyło nań trzydziestu jeden senatorów przeważnie z Wielkopolski i Małopolski. Dlatego wysłano poselstwo z apelem o przyjęcie uchwał zjazdu do Litwy, Prus Królewskich, Inflant, Wołynia i województwa kujawskiego. Zjazd kaski zwołał na 6 stycznia 1573 roku konwokacje, ażeby na niej zdecydować o sposobie przeprowadzenia elekcji nowego władcy.

Z powyższego jasno wynika, iż wieś i parafia musiały już wtedy stanowić ważny ośrodek administracji państwowej i kościelnej. Parafię tutejszą erygowano prawdopodobnie z inicjatywy książąt mazowieckich w 1406 roku, natomiast renowacja erekcji nastąpiła w 1546 roku. Świadczyć to może o tym, iż na przełomie XV i XVI wieku parafia podupadła materialnie. Kolejny, skromny drewniany kościół wzniesiono w 1448 roku a następny około 1600 r. W trzy lata później ową świątynię noszącą wezwanie Świętego Piotra i Pawła oraz Św. Katarzyny wizytował biskup poznański Wawrzyniec Goślicki. Dzięki zapiskom pozostawionym przez niego wiemy, że istniało wtedy przy parafii bractwo św. Izydora oraz, że rektor miejscowej szkoły był na utrzymaniu proboszcza. Nie ominął jednak Kask i kościoła "potop" szwedzki. Najeźdźcy wdarli się do świątyni, zrabowali i spalili do samych fundamentów. Niedługo potem - bo już w 1668 roku - z fundacji Kazimierza Sieszyckiego powstał kolejny drewniany kościół.

Starostwo niegrodowe Kaski w województwie rawskim, w ziemi sochaczewskiej, według lustracji z 1660 roku obejmowało wieś Kaski z folwarkiem, wieś Jaktorów, Baranów z folwarkiem i pastwiskami wydzierżawionymi Holendrom. W roku 1771 posiadał je Maciej Szymanowski, cześnik rawski. Posiadłość tę nadały mu 50-letnie posiadanie stany Rzeczypospolitej na sejmie warszawskim z roku 1773-1775. Szymanowski zbudował tu sobie już w 1760 drewniany dwór. W miejscowym kościele 28 lutego 1748 ochrzcił swego syna Józefa, późniejszego znanego polityka i poetę, młodszego brata Jana Szymanowskiego, posła na sejm czteroletni. W kaskim archiwum parafialnym do dna dzisiejszego znajduje się metryka urodzenia i chrztu chrztu Józefa Szymanowskiego.(...)

Więcej informacji o innym miejscowym proboszczu znajdujemy w roku 1785, kiedy to gospodarzem parafii Kaskiej został Mikołaj Jan Manugiewicz, późniejszy biskup. Urodził się on w 1754 roku na Podolu we wsi Rychcice w rodzinie ormiańskiej. Uczył się u Jezuitów w Złoczowie, potem w Zamościu. Dość szybko uzyskał tytuł doktora nauk wyzwolonych i filozofii. Następnie studiował w Rzymie i tam otrzymał święcenia kapłańskie. Musiał być bystrym człowiekiem skoro już w młodości otrzymał tytuł doktora teologii honoris causa Uniwersytetu Wileńskiego. W swoim długim życiu pełnił funkcję kanonika warszawskiego, sędziego sochaczewskiego, prałata - kustosza warszawskiego, kanonika gnieźnieńskiego oraz łowickiego. W 1785 otrzymał probostwo w Kaskach w diecezji poznańskiej.

Wieś ta, po upadku Rzeczypospolitej dostała się do nowoustanowienej diecezji warszawskiej, którą zarządzał w imieniu administratora, księcia arcybiskupa Ignacego Raczyńskiego, uczony i zacny ks. Grzegorz Zacharyaszewicz. Jako ziomek Manugiewicz miał u niego wszelkie względy. Prymas Stefan Hołowczyc (1819-1823) 3 grudnia 1821 roku powołał go na sufragana warszawskiego, a Stolica Apostolska prekanonizowała na taumaceńskiego. W 1826 roku został biskupem augustowskim i senatorem Królestwa Polskiego. Mieszkał jednak w Warszawie, gdyż nie służył mu klimat w Sejnach. Tylko od czasu do czasu odwiedzał diecezję i wizytował niektóre parafie. Zmarł 24 lub 25 czerwca 1834 w Warszawie.

O historii parafii kaskiej w XIX wieku wiemy bardzo niewiele. Znamy jedynie kolejność następujących po sobie proboszczów. Z 1870 roku w Ordo znajdujemy informację o miejscowościach wchodzących w skład parafii. Były to: Baranów, Buszyce, Holendry, Gągolina, Kaski, Kaski Nowe, Kopiska, Michałowskie Budy, Osiny, Pułapina Stara, Pułapina Nowa, Regów, Stare Budy Strumiany, Stanisławów, Wyczółki, Zosińskie Budy, Zabrodzie, Cybulszczyzna, Swoboda.

Po 1880 roku Kaski przeszły na własność hrabiego Stanisława Potockiego wraz z przylegającymi folwarkami: Kaski, Jaktorów, Kołaczek, Lasy Jaktorowskie, Cybulszczyzna, Pułapina Nowa, Pułapina Stara, Regów. W końcu XIX wieku dobra ziemskie należały do rodziny Bacciarellich, zaś od 1900 roku do Szymańskich. Ostatnim przedwojennym właścicielem dworu w Kaskach był Franciszek Szymański.

W ubiegłym wieku Kaski były siedzibą gminy, która obejmowała: Baranów, Budy Stare, Budy Zosiny, Budy Grzybek, Budy Michałowskie, Buszyce, Regów, Stanisławów, Strumiany i Wyczółki. Na początku XX wieku Kaski straciły na znaczeniu, ze względu na utratę części terytorium, z którego utworzono nową gminę i parafię w Baranowie, a później w Jaktorowie. Podobno jeden z kaskich proboszczów ks. Józef Kajrukszto miał swój udział w decyzji wójta kaskiego Jana Puchałę o przeniesienie siedziby urzędu gminnego z Kask do Baranowa.

Kolejne tragiczne dni dla świątyni w Kaskach nastąpiły w okresie II wojny światowej. W 1944 roku hitlerowcy dla rozrywki, ponoć w pijackim amoku otoczyli kościół, zwołali wszystkich mieszkańców wsi i na ich oczach spalili modrzewiowy kościół z barokowym ołtarzem. Duszpasterzem w tym okresie był ks. Władysław Marcinkowski. Zaraz po zakończeniu działań wojennych zmobilizował on parafian do odbudowy kościoła. Pośpiech spowodowany był obawą, by parafia całkowicie nie upadła i nie weszła w skład innej. Poświęcenia nowego, skromnego kościoła dokonał ks. Aleksander Grabowski, dziekan grodziski, ponieważ Kaski w tym czasie podlegały pod ten dekanat. Kościół jest do dna dzisiejszego niekonsekrowany.

Do początku lat 50-tych XX wieku obchodzono w Kaskach, oprócz odpustu na uroczystość św. Piotra i Pawła, drugi odpust na św. Antoniego. Istnieje ustna tradycja mówiąca, że obecny kościół jest już siódmym z kolei zbudowanym w tym miejscu. Mówi się również, że jeden z księży kaskich otrzymał nominację władzy zwierzchniej na biskupstwo sejneńskie, którego jednak nie przyjął. Ukochał tak Kaski, że nie chciał ich opuścić nawet dla posady biskupiej.

W latach 1962-1972 proboszczem kaskim był ks. Zenon Kliszko. Urodził się 16 lutego 1903 roku w Dzieżbinie koło Kalisza, jako syn nauczyciela. Po ukończeniu szkoły powszechnej kontynuował naukę w Państwowym Gimnazjum w Zgierzu, gdzie w 1924 otrzymał świadectwo dojrzałości. W latach 1924-1926 studiował w Wyższej Szkole Nauk Społeczno-Ekonomicznych w Łodzi, a w 1926 wstąpił do Metropolitalnego Seminarium Duchownego św. Jana w Warszawie. Po otrzymaniu święceń kapłańskich studiował na Wydziale Teologii Katolickiej Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie w 1933 obronił pracę doktorska z prawa kanonicznego. W latach 1933-1935 był wikariuszem w Żyrardowie a następnie kolejno w parafiach św. Wojciecha i św. Antoniego w Warszawie. Pracował także jako prefekt szkół warszawskich. Od 1938 do 1957 był kapelanem Sióstr Franciszkanek Misjonarek Maryi, przy ul. Racławickiej w Warszawie. Od 1945 roku został zaangażowany do pracy w Sądzie Metropolitarnym Warszawskim na stanowisku obrońcy węzła małżeńskiego. Od 1952 przez dwa lata był wice oficjałem. Zmarł 4 marca 1981 roku.

Obecny kościół jest budowlą jednonawową. Ze starego kościoła pochodzą m.in. monstrancja i dwa kielichy. W nowych ołtarzach bocznych znajdują się obrazy: Pokłon Pasterzy z pracowni Jacopo Bossano z II połowy XVI wieku oraz obraz Zdjęcie z Krzyża z XVII wieku, nawiązujący do Rembrandta. Do wybuchu II wojny światowej w głównym ołtarzu znajdował się cudowny obraz matki Boskiej Kaskiej i św. Antoniego. Był to niezwykły wizerunek, a właściwie były to dwa obrazy w jednej ramie - Matki Bożej i św. Antoniego trzymających, każde oddzielnie, dzieciątko Jezus. Współczesny artysta - malarz, nawiązując do przedwojennego wizerunku namalował na jednym obrazie postać Matki Bożej z Dzieciątkiem i św. Antoniego również z Dzieciątkiem. Jest to chyba jedyny obraz w Polsce, Na którym w jednym polu obie przedstawione postacie trzymają Dzieciątko Jezus.

Na miejscowym cmentarzu pochowany jest m.in. Franciszek Szymański, ostatni właściciel majątku Kaski. Był założycielem i wieloletnim prezesem kółka rolniczego i straży pożarnej. Zmarł 13 kwietnia 1946 roku, w wieku 86 lat. Spoczywają tu także przedstawiciele rodziny Bacciarellich, którzy zmarli na przełomie XIX i XX wieku, oraz długoletni proboszcz kaski ks. Teofil Iwanicki, zmarły w 1875 roku.

Get a better hosting deal with a hostgator coupon or play poker on party poker
Copyright 2011 Bogusław Kwiatkowski - fragment książki.
Joomla Templates by Wordpress themes free